Rdza wejmutkowo-porzeczkowa (Cronartium ribicola) to groźna choroba grzybowa występująca głównie na porzeczce czarnej, a nieco rzadziej na porzeczce czerwonej. Jej charakterystyczną cechą jest to, że jest to rdza dwudomowa i pełnocyklowa, co oznacza, że patogen do pełnego rozwoju potrzebuje dwóch żywicieli — sosny pięcioigielnej (np. sosny wejmutki lub limby) oraz krzewów z rodzaju Ribes (czyli porzeczek).
Źródło i przebieg choroby
Infekcje porzeczek zaczynają się od zarodników ognikowych (ecjospor), które tworzą się na porażonych sosnach pięcioigielnych i mogą być przenoszone przez wiatr na znaczne odległości. Po osiedleniu się na liściach porzeczek zarodniki infekują tkanki roślinne, co prowadzi do pojawienia się chlorotycznych (żółtych), a następnie nekrotycznych (brązowych) plamek.
Na dolnej stronie liści w miejscach infekcji rozwijają się skupiska żółto-pomarańczowych zarodników rdzawnikowych (urediniosporów). W sprzyjających warunkach pogodowych — szczególnie przy dużej wilgotności i umiarkowanej temperaturze — może się rozwinąć kilka pokoleń zarodników w jednym sezonie, co prowadzi do szybkiego rozprzestrzeniania się choroby.
Pod koniec lata na dolnej stronie liści pojawiają się brunatne kolumienki z teliosporami. Choć nie są one formą przetrwalnikową, wkrótce kiełkują, wytwarzając zarodniki podstawkowe (basidiospory), które z kolei infekują igły sosen pięcioigielnych — zamykając cykl rozwojowy grzyba.
Objawy i skutki
Objawy rdzy wejmutkowo-porzeczkowej są dość charakterystyczne i łatwe do rozpoznania:
-
żółte lub rdzawe plamki na górnej stronie liści,
-
pomarańczowe skupiska zarodników na spodzie,
-
w późniejszej fazie – brunatne kolumienki z zarodnikami telialnymi.
Na plantacjach odmian podatnych choroba może prowadzić do:
-
przedwczesnego opadania liści,
-
osłabienia wzrostu i plonowania krzewów,
-
spadku jakości owoców,
-
a w skrajnych przypadkach – zamierania całych roślin.
Rdza jest niebezpieczna również dla sosen pięcioigielnych, powodując zamieranie gałęzi, a przy silnym porażeniu – nawet śmierć drzewa.
Zapobieganie i ochrona
Skuteczna ochrona przed rdzą wejmutkowo-porzeczkową opiera się przede wszystkim na profilaktyce:
-
unikanie sadzenia porzeczek w pobliżu sosen wejmutek lub limb,
-
regularne lustracje plantacji i usuwanie porażonych liści,
-
stosowanie odmian odpornych na rdzę,
-
utrzymywanie właściwej wentylacji międzyrzędzi,
-
i unikanie nadmiernego zagęszczenia roślin.
W przypadku wystąpienia pierwszych objawów można sięgnąć po fungicydy zarejestrowane do ochrony porzeczek, zgodnie z zaleceniami aktualnego rejestru środków ochrony roślin.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz